Print this page
Суббота, 06 Апрель 2013 04:51

Τα Βατικιώτικα κρεμμύδια

 

Στα Βάτικα, την πατρίδα της πιο φημισμένης ποικιλίας  κρεμμυδιού, ο Μάης είναι ο μήνας της συγκομιδής.  Με το κόκκινο εξωτερικό χρώμα και την  πικάντικη γεύση του, το βατικιώτικο κρεμμύδι (για την ακρίβεια ντόπιος πληθυσμός και όχι καθαρή ποικιλία),  είναι η βάση πολλών νόστιμων συνταγών, ενώ για τους μερακλήδες, τρώγεται ακόμα καλύτερα ωμό.

Παρόλο που τα τελευταία χρόνια το ντόπιο κρεμμύδι πιέζεται έντονα από την αγορά προς όφελος των υβριδίων, εντούτοις   εξακολουθεί να είναι στις προτιμήσεις σοβαρής μερίδας καταναλωτών και να αναζητείται ως προϊόν, κυρίως απευθείας από παραγωγούς που επιμένουν στη καλλιέργεια του.

Ο Γιάννης Ψαρράκης καλλιεργεί τόσο το ντόπιο βατικιώτικο, όσο και το υβρίδιο κρεμμύδι. Εφέτος οι συνολικές εκτάσεις είναι αυξημένες κατά 40% περίπου σε σχέση με πέρυσι.

«Αυτό οφείλεται στις δύο προηγούμενες χρονιές που πήγαν σχετικά καλά, με αποτέλεσμα να ενθαρρυνθούν οι παραγωγοί στην αύξηση της καλλιέργειας αλλά και να επιστρέψουν άλλοι που την είχαν εγκαταλείψει.»

Ο ντόπιος κρεμμυδόσπορος σπέρνεται Απρίλη – Μάη, γίνεται κοκκάρι και επαναφυτεύεται Δεκέμβρη – Γενάρη για να συγκομιστεί τέλος Απρίλη – Μάη. Ο κρεμμυδόσπορος υβρίδιο σπέρνεται τέλος Σεπτέμβρη. Εκριζώνεται και φυτεύεται ως φυντάνι Δεκέμβριο και συγκομίζεται τέλος Απρίλη – Μάη. Ο σπόρος των υβριδίων κοστίζει 90-110 € το μισό κιλό, αρκετά για την σπορά ενός ή, με μεγάλη επιτυχία σποράς, δύο στρεμμάτων.

«Στη περιοχή καλλιεργούνται περίπου 1,200 στρέμματα με κρεμμύδια, με μέσο όρο παραγωγής τεσσάρων τόνων ανά στρέμμα, δίνοντας ένα σύνολο 5,000 τόνων περίπου», εξήγησε.

Οι καλλιεργητές εκτιμούν ότι  το ντόπιο κρεμμύδι γενικά στην περιοχή καλύπτει λιγότερο από το μισό των καλλιεργειών, και περίπου το 10 τις εκατό της ζήτησης. Οι αγορές που ζητάνε ακόμα το ντόπιο βατικιώτικο κρεμμύδι, εντοπίζονται κυρίως στην ευρύτερη περιοχή της Πελοποννήσου, στην Καλαμάτα και την Τρίπολη, και λιγότερο στην Αθήνα.

Ο κ. Ψαρράκης καλλιεργεί ντόπια και υβρίδια κρεμμύδια σε ίσες περίπου εκτάσεις. 

 «Το υβρίδιο συμφέρει οικονομικά, γιατί έχει μεγαλύτερες αποδόσεις,  που μπορεί να φθάσουν τους  6 τόνους το στρέμμα, ενώ το ντόπιο περίπου 3 τόνους», είπε ο κ.Ψαρράκης. «Οι τιμές είναι περίπου ίδιες. Το πρόβλημα με το υβρίδιο είναι ότι ο παραγωγός είναι ολοκληρωτικά εξαρτημένος από τις εταιρείες παραγωγής στο εξωτερικό όσον αφορά στην προμήθεια σπόρων»

Παράγοντες της επιτυχίας

Σύμφωνα με τον κύριο Ψαρράκη, η καλλιέργεια των κρεμμυδιών στα Βάτικα έχει πετύχει, γιατί μαζί με τα χαρακτηριστικά της ποικιλίας, είναι αυτή που ανταποκρίνεται καλύτερα στις εδαφολογικές και κλιματολογικές συνθήκες της περιοχής.

Επίσης, μπορεί να διατηρηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα.

«Βατικιώτικα κρεμμύδια που καλλιεργήθηκαν σε άλλους τόπους διατήρησαν κάποια από τα χαρακτηριστικά τους, αλλά έχασαν αρκετά από αυτά λόγω προσαρμογής. Το γεγονός ότι  τα κρεμμύδια δεν καλλιεργούνται σε γειτονικούς και πιο εύφορους κάμπους (Μολάοι – Σκάλα) δείχνει τη σημασία του κλίματος και του εδάφους,» πρόσθεσε ο κύριος Ψαρράκης.

«Μπορούν να καλλιεργηθούν σε πετρώδη και υποβαθμισμένα εδάφη που δεν προσφέρονται για καλλιέργειες άλλων κηπευτικών. Είναι καλλιέργεια βραχέως χρονικού διαστήματος (4-5 μηνών) και αφήνει διαθέσιμη τη γη και για άλλη καλλιέργεια (καλοκαιρινή – φθινοπωρινή). Ενδείκνυται για εκτεταμένη καλλιέργεια και το εμπορικό ενδιαφέρον εκδηλώνεται στον τόπο παραγωγής.»

«Δεν είναι ιδιαίτερα απαιτητική σε πλούσιες λιπάνσεις. Η τομάτα που δοκιμάστηκε στον τόπο σαν εναλλακτική καλλιέργεια, απαιτεί μικρότερες εκτάσεις αλλά έχει πολύ μεγαλύτερο κόστος και αν η σοδειά δεν πάει καλά επιφέρει μεγάλες οικονομικές ζημίες στον παραγωγό. Γι’ αυτό τα τελευταία χρόνια η καλλιέργεια της έχει μειωθεί.»

 

Καλό για την υγεία 

Στη λαϊκή ιατρική των Βατίκων το κρεμμύδι έχει χρησιμοποιηθεί κατά κόρο ως κατάπλασμα. Είναι γνωστό ότι έχει καρδιοπροστατευτική δράση και αντικαρκινική. Θεωρείται αντιοξειδωτικό και με μικροβιοκτόνες ιδιότητες.

Ο κύριος Ψαρράκης είναι γενικός γραμματέας του Συλλόγου Τουλίπα Γουλιμή, (Tulipa goulimyi, ένα φυτό που ανακαλύφθηκε στη δεκαετία του 50 στα Βάτικα).

«Σήμερα σε μικρούς πληθυσμούς εντοπίζεται στη Μάνη, στα Κύθηρα και στη δυτική Κρήτη, γεγονός που μαρτυρεί την ηλικία του φυτού και την παλαιογεωγραφική συνέχεια των βιοτόπων αυτών.»

«Ένας από τους μελλοντικούς στόχους του συλλόγου είναι να δημιουργηθεί μια τράπεζα σπόρων, όχι μόνο για το ντόπιο κρεμμύδι, αλλά για τα άλλα φυτά της περιοχής μας. Ξεκίνησε κάποια διαδικασία με τη γεωπόνο του Δήμου για χαρακτηρισμό  ΠΟΠ, ανταποκρίθηκαν παραγωγοί για σύσταση ομάδας αλλά έχει κολλήσει στη γραφειοκρατία.»