Η περιοχή του Δήμου Μονεμβασιάς, είναι ένας τόπος χωρίς βιομηχανικές μονάδες, με ήπια αγροτική και τουριστική ανάπτυξη. Για τους λόγους αυτούς είναι από τις ελάχιστες περιοχές της Ελλάδας με τόσο ιδιαίτερη και πλούσια χλωρίδα και πανίδα. Ανακαλύψτε την με τον πιο ενδιαφέροντα τρόπο, πεζοπορώντας στα πανέμορφα μονοπάτια της περιοχής.

 

Χλωρίδα του Δήμου Μονεμβασιάς

Πολλές μελέτες και έρευνες έχουν διεξαχθεί και εξακολουθούν να διεξάγονται, με αντικείμενο την χλώρίδα του νότιου Πάρνωνα. Έχουν καταγραφεί πάνω από 600 είδη άγριων φυτών, από τα οποία 300 έχουν αναγνωρισθεί μακροσκοπικά, και δεν συμπεριλαμβάνεται η κατηγορία των μανιταριών ως μία ειδική κατηγορία.

Ανάλογα με το ρυθμό καταγραφής νέων (για την ερασιτεχνική έρευνα) ειδών, εκτιμάται πως ο συνολικός αριθμός για την χερσόννησο του Μαλέα μπορεί να φθάνει ή και να ξεπερνά τα 800 είδη.

Λαμβανομένου υπόψη, ότι για την Πελοπόννησο ο αριθμός φθάνει περίπου στα 2.500 είδη (Γρηγόρης Ιατρού – Πανεπιστήμιο Πατρών), και για τον Ελλαδικό χώρο τα 6.000 είδη, σημαίνει ότι στο Δήμο Μονεμβασίας ένα μεγάλο μέρος της Χλωρίδας της χώρας.

Στην ουσία δηλαδή ο Δήμος Μονεμβασιάς, και ειδικότερα η χερσόνησος του Μαλέα, από τον Ζάρακα μέχρι της Νότιες απολήξεις του Πάρνωνα, είναι μία κιβωτός βοτανικών θησαυρών.

Η κιβωτός αυτή των βοτανικών θησαυρών είχε κινήσει το ενδιαφέρον των βοτανολόγων, και ήδη από τον 17ο αιώνα οι βοτανολόγοι CHAUBARD και SIBTHORTεπισκέπτονται την περιοχή για μελέτες.

Τις μελέτες αυτές, καθώς και άλλες μεταγενέστερων ερευνητών, ήλθε να συμπληρώσει το 1954 ο βοτανολόγος Κωνσταντίνος Γουλιμής.

Σε 7 επισκέψεις που πραγματοποίησε από το 1954 μέχρι το 1959 στην περιοχή, ο Γουλιμής κατέγραψε περίπου 150 άγρια φυτά μεταξύ των οποίων ανακάλυψε 3 νέα είδη και μία ποικιλία.

Σημαντικότερη αυτών, η τουλίπα η οποία αργότερα έλαβε και το όνομα του καθώς είναι ενδημικό είδος του τόπου και των Κυθήρων.

Τα τελευταία χρόνια η τουλίπα Γουλιμήεντοπίστηκε στη Μάνη (Οίτυλο, Μιανές) και στην Δυτική Κρήτη, γεγονός που μαρτυρεί την παλαιογεωγραφική συνέχεια της περιοχής, το ενιαίο του βιοτόπου, αλλά και την ηλικία του είδους.

Επίσης νέα ενδημικά που ανακάλυψε ήταν η Λινάρια η ελληνική (Linariahellenica) και ένα είδος θυμαριού με λευκά άνθη (Thymusleucanthum).
Πρόσφατα ανακαλύφθηκε και νέο ενδημικό είδος στην περιοχή, το λίνο το ελληνικό (linumhellenicum) το οποίο εντοπίζεται στις αποκλειστικά στο δήμο Μονεμβασίας, από τον Ζάρακα μέχρι και μέχρι τον Καβομαλιά.

Τα τελευταία χρόνια πραγματοποιήθηκε έρευνα της χλωρίδας του Πάρνωνα, από το καθηγητή Ελευθέριο Καλπουζάκη του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου προστέθηκαν αρκετά σημαντικά νέα στοιχεία για τα Βάτικα και την ευρύτερη περιοχή τόπου δήμου Μονεμβασίας.

Η εξερεύνηση των σπηλαίων από τους σπηλαιολόγους του τοπικού Ομίλου, «Ο ΠΟΣΕΙΔΩΝ», έδωσε τη δυνατότητα για νέες καταγραφές νέων βοτανικών πεδίων.Στον Δήμο Μονεμβασίας, πλην του αλπικού, συναντώνται όλα τα είδη των βιοτόπων και αυτό αιτιολογεί τον βοτανικό πλούτο της περιοχής.


Πανίδα του Δήμου Μονεμβασιάς

Από την πανίδα της περιοχής καταγράφονται:

9 είδη φιδιών με κυριότερα την δεντρογαλιά ( Columbergemonensis), και την οχιά ( Viperaammodytes).

10 είδη σαύρας με πιο ενδιαφέρουσα την Ελληνική σαύρα (Lacertagraeca).

4 είδη αμφιβίων ( βάτραχοι).

5 είδη χελώνες, με κυριότερες τη θαλάσσια χελώνα καρέττα – καρέττα (Caretta– Caretta), και την χερσαία κρασπεδωτή χελώνα (Testudomarginata). Παραλίες ωοτοκίας της Caretta-carettaείναι οι περισσότερες αμμουδερές παραλίες της δυτικής ακτογραμής του Δήμου Μονεμβασιάς.

Στην ορνιθοπανίδα καταμετρώνται περισσότερα από 130 είδη πουλιών (αγγίζει το 35% περίπου των πουλιών που συναντώνται στην Ελλάδα), ενώ περίπου 50 είδη από αυτά φωλιάζουν στην περιοχή, και τα υπόλοιπα είναι μεταναστευτικά.

Σημαντικός υδροβιότοπος διαχείμασης υδροβίων μεταναστευτικών είναι οι υδροβιότοποι της Στρογγύλης, και της Λιμνοθάλασσας του Γέρακα.

Σημαντικότερα και σπανιότερα είδη πουλιών θεωρούνται ο σπιζαετός και το νυκτόβιο μπούφος.

Ο σπιζαετός (Hieraaetus fasciatus ) εντοπίζεται μόνο στην ανατολική Πελοπόννησο και τις Κυκλάδες.
Καταγράφονται μόνο 60 ζευγάρια , και στην περιοχή του Δήμου Μονεμβασιάς περίπου 6.

Για τον μπούφο (Bubo bubo) καταγράφονται τουλάχιστο 3 ζευγάρια. Είναι ανησυχητικό ότι κατά τη διάρκεια του 2010 αντιμετωπίστηκαν 2 περιστατικά περίθαλψης μπούφων τα οποία τελικά κατέληξαν.

Περισσότερα από 10 είδη θηλαστικών αναφέρονται στον νότιο Πάρνωνα, ενώ δεν συμπεριλαμβάνονται τα μικρά θηλαστικά και οι νυχτερίδες.

Από τα θαλάσσια θηλαστικά κυριότερα αναφέρονται τα ρινοδέλφινα (Tursopius truncatus), και η Μεσογειακή φώκια (Monachus monachus), ενώ στα ανοιχτά έχουν παρατηρηθεί και φάλαινες.

Από τα χερσαία θηλαστικά ως σημαντικότερο θεωρείται το τσακάλι (Canis aureus), που παρά την ανησυχητική μείωση των πληθυσμών του, η Λακωνία θεωρείται το βασίλειο του τσακαλιού.
Πρόσφατα εντοπίστηκαν άτομα του είδους κοντά στον οικισμό Μεσοχώρι των Βατίκων, καθώς και στον Καβομαλιά.

Για περισσότερο εξειδικευμένες πληροφορίες σχετικά με την χλωρίδα και πανίδα του Δήμου Μονεμβασίας ανατρέξτε και στα:

http://toulipagoulimyi.forumgreek.com

www.gianniskofinas.com